HaberlerYöresel Ürünleri Tescil Başvurusu Kolaylaşacak


Coğrafî işaret adı verilen kimlik belgesi alma oranının düşük olması TPE’yi harekete geçirdi. Hazırlanan düzenlemeyle tescil için gazetelerde yayın mecburiyeti kaldırılarak, Resmi Gazete ve internet sayfasında yayınlanması şartı getiriliyor. Türkiye’de, ‘coğrafi işaret’ adı verilen kimlik belgesi alma potansiyeline sahip 2 bin 500 yöresel üründen sadece 172’si tescilli. 219 üründe tescil süreci devam ediyor. Türkiye Patent Enstitüsü (TPE),  tescili kolaylaştırmak için harekete geçti. Hazırlanan kanun tasarısı, coğrafi kimliğin üreticilere sağladığı katkının artırılması ve sistemin iyileşmesi için değişiklikler içeriyor. TPE, yerel yönetimleri ve sivil toplum kuruluşlarını yöresel değerlere sahip çıkmaya davet ediyor

Belirli bir bölgeye mal olmuş bir ürünün, sadece o bölgede bulunabilecek karakteristik özellikler taşıdığını ifade eden ad ve işaretler coğrafî işaret olarak adlandırılıyor. Coğrafî işaretler yöresel değerlerin koruma altına alınması, ürünlerin niteliklerini kaybetmesinin önlenmesi, tanıtımının yapılması, tüketicilerin aradıkları kalitenin garanti altına alınması açısından önem taşıyor. Ürünün üreticisi olan gerçek veya tüzel kişiler, tüketici dernekleri, konu ve coğrafî yöreyle ilgili kamu kuruluşları coğrafî işaret için tescil başvurusu yapma hakkına sahip. Ağırlıklı olarak illerdeki sanayi ve ticaret odaları tescil başvurusunda bulunuyor. Şimdiye kadar Türkiye genelinde 172 ürünün coğrafi işaret tescili yapıldı. İlk tescil birçok şehre ait yöresel el halılarına kimlik belgesi verilmesiyle 1996’da başladı. Gıda ürünü olarak ilk tescillenen ürün 1997’de Antep fıstığı oldu. Adana kebabı, Afyon kaymağı, Antep baklavası, Erzurum kadayıf  dolması gibi gıda ürünlerinin yanı sıra Bünyan el halısı, Ege pamuğu ve Isparta gülü gibi ürünler de tescillendi. 219 yöresel ürün için yapılan tescil başvurusu da henüz sonuçlanmadı. Bu ürünler arasında Akhisar köftesi, Hatay künefe peyniri, İzmir boyozu, Konya etli ekmeği, Türk kahvesi, Van otlu peyniri de bulunuyor.

Coğrafî işaret tescil belgesinde ürünün ayırt edici özellikleri, üretim şekli, hazırlanışı ayrıntılı olarak belirtiliyor. Belgede ürünün standartlara uygun üretilip üretilmediği ilgili denetimin nasıl yapılacağı da ayrıntılı olarak ifade ediliyor. Buna göre ticaret ve sanayi odası ile belediyelerden görevlendirilen 6 kişilik komisyon, coğrafi işaretin kullanımıyla ilgili her yıl düzenli olarak denetim yapmakla mükellef. Şikayet olursa komisyon ani denetim yapabilme yetkisine sahip. Komisyonun vereceği rapor doğrultusunda coğrafî işareti haksız bir şekilde kullananlar hakkında yasal işlem yapılabiliyor. Coğrafî işaret başvurusu yayınlandıktan sonra, başvuru sahibi, coğrafî işarete aykırı üretimden dolayı hukuk ve ceza davası açabiliyor. Coğrafî işaret belgesinde tescilli ürünün belirlenen standartlara bağlı kalınmak şartıyla başka yörelerde de üretebileceği notu yer alıyor.

Tescil Süreci Nasıl İşliyor?
Coğrafî işaretler menşe adı ve mahreç işareti olmak üzere ikiye ayrılıyor. Belirli bir bölgeden kaynaklanan ve bu bölgeye ait karakteristik özellikler taşıyan ürünün, bu karakteristik özellikleri veren tüm aşamaları o bölgede gerçekleşmek zorunda ise, bu durumda bulunan coğrafî işaretlere ‘menşe adı’ deniliyor. Menşe adına örnek olarak ‘Giresun tombul fındığı’ verilebiliyor. Ürüne karakteristik özellikler veren aşamalardan en az biri söz konusu bölgede gerçekleşmek kaydıyla, başka yerlerde üretim yapıldığında da aynı karakteristik özellikler elde edilebiliyorsa, bu durumdaki coğrafî işaretlere ise ‘mahreç işareti’ deniliyor. Mahreç işaretine örnek olarak ‘Antakya künefesi’ni vermek mümkün. İlgili kurumlarca yapılan başvurular bu kriterlere uygunluk açısından değerlendirmeye alınıyor. Uygun ve gerekli şartları sağlayanlar ürünün üreticileri adına tescilleniyor. Ürünlerin öz adı olmuş, yani jenerik hale gelmiş adlar ve işaretler coğrafî işaret olarak tescil edilemiyor. Ürünün gerçek kaynağı konusunda halkı yanıltabilecek olan bitki türleri, hayvan soyları veya benzeri adların tescili mümkün değil.                                                                                
                                                                                                                                                                   
Türkiye’de tescillenen ürünler için Avrupa Birliği nezdinde başvuruda bulunarak uluslararası coğrafî işaret koruması da elde edilebiliyor. Türkiye’de şimdiye kadar Avrupa Komisyonu’na 4 coğrafî işaret için başvuru yapıldı Bu başvurulardan biri olan Antep baklavası geçtiğimiz günlerde AB Komisyonu tarafından yayımlanarak tescil konusunda önemli bir aşamaya geldi. Diğer başvurular ise Aydın inciri, Afyon sucuğu ve Afyon pastırması. Bu ürünlerin de değerlendirme süreci devam ediyor.

Size Nasıl Yardımcı Olabiliriz?

Marka, Patent ve Tasarım Tescili başta olmak üzere, Sınai Mülkiyet Haklarına ilişkin tüm işlemlerinizde Destek Hep Yanınızda…

HİZMETLERİMİZ

Marka, Patent ve teknolojik gelişmeler hakkında güncel haberleri takip edin...

MarkArt

Marka Bulma
Sanatı...
Bilgi Al

Marka

En Değerli Mülkünüz Markanız...
Bilgi Al

Patent

Patentle daha çok kazanın!
Bilgi Al

Coğrafi İşaret

Şehriniz
Değeriniz Olsun!
Bilgi Al

Tasarım

Farkınız, tasarımınız!
Bilgi Al

Marka Değerleme

Ölçülmeyen değer,
büyüyemez!
Bilgi Al

Marka

En Değerli Mülkünüz Markanız...
Bilgi Al

Patent

Patentle daha çok kazanın!
Bilgi Al

Coğrafi İşaret

Şehriniz
Değeriniz Olsun!
Bilgi Al

Endüstriyel Tasarım

Farkınız, tasarımınız!
Bilgi Al

Marka Değerleme

Ölçülmeyen değer, büyüyemez!
Bilgi Al

MarkArt

Marka Bulma
Sanatı...
Bilgi Al