Uzman GörüşleriSınai Mülkiyet Kanununun Tasarımlara Getirdiği Yenilikler


Cumhurbaşkanımızın imzası sonrası Resmi Gazete’de yayınlanmasıyla Sınai Mülkiyet Kanunu 10 Ocak 2017’de resmen yürürlüğe girmiş oldu. Güçlü bir sınai mülkiyet sistemi; başvuru ve tescil süreçlerinin hızlanması, Türk Patent ve Marka Kurumu’nun ulusal ve uluslararası arenada etkinliğinin artması, vekillik sisteminin ilkeli çalışma sistemine dahil olması, ihtisas mahkemelerinin daha hızlı çalışması anlamına geliyor. Sınai Mülkiyet Kanunu, bu ve daha birçok şartın yerine gelmesi için gerekli zemini oluşturdu.

Sınai Mülkiyet Kanununda tasarımlarla ilgili süreçlerde ciddi değişiklikler vardır. Başvuru sahiplerine kolaylık sağlamak ve bürokrasiyi azaltmak için tasarım başvurusunda tasarımı anlatan tarifname sunma zorunluluğu kaldırılmış ve bültende ilan süresi 6 aydan 3 aya indirilmiştir. Tüm başvurular için yenilik incelemesi getirilerek daha nitelikli ve özgün tasarımların tescil edilmesine olanak sağlanmıştır. Etkin süreç yönetimi ve hak kaybı yaşanmaması için başvuru sahipleri ile vekilleri arasında güçlü bir koordinasyon gerekecektir. Ayrıca tasarımlar için çok bilinen ve uzmanın yeni olarak görmediği tasarımları re'sen ret etme imkanı getirilmiş olması daha nitelikli başvuruların yapılmasını zorunlu hale getirmiştir. Böylece ev tekstili sektöründe yeni tasarım üretimi ve tasarım Ar-Ge’si yapılması özendirilmiştir.

Yeni Sınai Mülkiyet Kanunu bu konuda üniversitelere de büyük açılım getirmiş, üniversitelerin bu konuda hem nitelikli eleman yetiştirmesini hem de üniversitelerin tasarımlara yönelik yenilik yapmada lokomotif rolü üstlenmesini hedeflemektedir. Zira ihracat potansiyeli çok yüksek olan ev tekstili sektörünün katma değerli ürünler üretmesi hem tasarım hem de teknolojik niteliğin ön plana çıkarılması ile mümkün olacaktır. Taklit tasarımların aynı zamanda Türk Ticaret kanunu gereğince haksız rekabete konu olmasından dolayı ayrıca şikâyete bağlı suçlardan olması dolayısıyla hak sahibinin savcılığa suç durusunda bulunması ile hukuki süreç başlamış olacaktır. Tabii ki burada suç unsuru olan taklit tasarımın bulunduğu ürün ve gerçek tasarımın bulunduğu ürünün aynılığı veya benzerliği ne ilişkin hususların mahkemece tespitinin yapılmasından veya delillerin şüpheye yer bırakmayacak şekilde toplanmasından ve elde edilmesinden sonra savcılık sürecinde soruşturma ile ortaya çıkacaktır. Cezai sorumluluk sürecinden ayrı ve bağımsız olarak muhatap kişi ya da kurumlara karşı maddi ve manevi tazminat ayrıca itibar tazminatı ve haksız rekabete konu tasarımların satışının ve imalatının durdurulması ve bahse konu ürünlere el konulması süreçlerine ilişkin yargı yoluna başvurma hak ve seçeneğimizin de kanunda düzenlendiğini ifade etmek isteriz.

Hızlı modaya ilişkin bu kanunda çok önemli bir madde yer almaktadır. Bu konuda modası hızla değişen, tasarım ömrü kısa tekstil, giyim ve ambalaj gibi sektörlerde üç yılla sınırlı, masrafsız, doğrudan tescilsiz tasarım koruma sistemi getirilmiştir. Hukuki ihtilaflara karşı hazırlıklı olması açısından ticari kullanıma ait delillerin iyi saklanması gerekecektir. Bu 3 yıldan sonra aynı tasarımın tescili mümkün değildir. Tescilli koruma için ilk ticari kullanımdan itibaren bir yıl içinde başvurusu yapmak gereklidir.

Üniversitelerinizin geliştirdiği tasarımların hak sahibi üniversite kurumlarına ait olacak. Bu tasarımdan elde edilecek gelirin en az yarısı üniversite öğretim üyesine verilecektir. Taraflar arası bildirimlere ve sözleşmelere dikkat edilmelidir. Her şey yazılı olarak kayıt altında olmalı. AB mevzuatıyla uyumlu olarak birleşik ürünün görünmeyen parçalarının tasarım korumasının kapsamı dışına çıkarılması ile oluşan hak kayıplarının önlenmesi sağlanmıştır. Başvuru öncesinde ürününün tasarım ile korunup korunamayacağından emin olmanız gerekmektedir.

Çoklu tasarım başvurularında kapsam genişletilmiştir. Çoklu tasarım başvurularında başvurusu yapılan tasarımların, aynı alt sınıfta olması şartı değiştirilerek aynı sınıfta olma şartı getirilmiştir. Çoklu tasarımlarda genel ahlaka/kamu düzenine aykırılık olması durumunda tüm tasarımlar için ret uygulaması kaldırılmış ve kısmen kabul imkanı getirilmiştir. Tasarımcı isminin gizli tutulmasını talep edebilecektir. Ret kararlarına itiraz süresi uzatılmıştır. Re'sen ret kararlarına 2 ay içerisinde itiraz edilebilecektir. Endüstriyel Tasarımlar Dairesi Başkanlığının ismi Tasarımlar Dairesi Başkanlığı olarak yenilenmiştir.

Kemal Yamankaradeniz
Destek Patent Yönetim Kurulu Başkanı
 kyk@destekpatent.com.tr

Size Nasıl Yardımcı Olabiliriz?

Marka, Patent ve Tasarım Tescili başta olmak üzere, Sınai Mülkiyet Haklarına ilişkin tüm işlemlerinizde Destek Hep Yanınızda…

HİZMETLERİMİZ

Marka, Patent ve teknolojik gelişmeler hakkında güncel haberleri takip edin...

MarkArt

Marka Bulma
Sanatı...
Bilgi Al

Marka

En Değerli Mülkünüz Markanız...
Bilgi Al

Patent

Patentle daha çok kazanın!
Bilgi Al

Coğrafi İşaret

Şehriniz
Değeriniz Olsun!
Bilgi Al

Tasarım

Farkınız, tasarımınız!
Bilgi Al

Marka Değerleme

Ölçülmeyen değer,
büyüyemez!
Bilgi Al

Marka

En Değerli Mülkünüz Markanız...
Bilgi Al

Patent

Patentle daha çok kazanın!
Bilgi Al

Coğrafi İşaret

Şehriniz
Değeriniz Olsun!
Bilgi Al

Endüstriyel Tasarım

Farkınız, tasarımınız!
Bilgi Al

Marka Değerleme

Ölçülmeyen değer, büyüyemez!
Bilgi Al

MarkArt

Marka Bulma
Sanatı...
Bilgi Al