Ersin Dereligil

Uzman GörüşleriPatenti Anlamak ve Fırsatı Değerlendirmek


Türkiye bir patent ülkesi değil ve hiç olmadı. İlaç ve sağlık sektöründe “orijinatör” ve “jenerik” üreticiler arasında patent üzerinden kopartılan fırtına bir yana, mevcut durum özellikle yerli sanayi için büyük fırsatlar sunuyor. Yeter ki anlaşılsın ve değerlendirilebilsin.

Her yıl Avrupa Patent Ofisi (EPO) tarafından yaklaşık 250bin başvurudan 65bin patent1 için belge kararı veriliyor. Peki Türkiye Avrupa Patent Sözleşmesine üye ülkeler arasında olmasına rağmen sizce bu patentlerden ne kadarı Avrupa’da nüfusuyla, sanayisiyle, fırsatlarıyla “gözde” ülkemizde yabancılar tarafından korunmaya değer bulunuyor?

2012 rakamlarıyla 6.824 tanesi. Yani yaklaşık %10’u. Ve bu oranın da sadece beşte biri ilaç ve sağlık sektörünü ilgilendiriyor2. Halbuki yakın zamanda imzalanan Londra anlaşmasıyla neredeyse tüm Avrupa Patent başvuruları Türkiye hariç Almanya, İngiltere, İsviçre başta olmak üzere Slovenya’ya kadar birçok ülke için “tehdit” oluşturuyor. Türkiye’de son 20 yılda tescil edilerek belgeye bağlanmış “tüm” patentlerin sayısı 50bin’in3 altında ki Almanya’da bir sene de yapılan başvurudan daha az. Kaldı ki bunların önemli bir kısmı yıllık harçlarının ödenmemesi sebebiyle iptal olmuş, korunmuyor.

Türkiye, 20 yıllık patent süresinin alternatif yollarla (SPC) uzatılmasına müsaade eden hiçbir alternatif korumaya müsaade etmiyor, ilaç ruhsat başvurularını ilgilendiren veri koruma süresini de patent süresiyle sınırlı tutuyor.

Dünya nedense Türkiye’nin önemini anlamadı ve burada patentlerinin çok azını korumaya değer buldu(!). Gelişmiş ülkelere kıyasla birçok alan boş bırakıldı, böylece yerli sanayiciye deyim yerindeyse nispeten nefes alma fırsatı tanındı.

İster 2023 yılının yüksek hedefleri deyin, ister Türkiye’nin (firmalarınızın) uluslar arası rekabette hakettiği yeri alması deyin, orta ve uzun vadede varolma mücadelesinde yer alacaksak, hatta Türkiye sınırlarını aşacaksak patenti anlamak ve değerlendirmek zorundayız.

Gelişmiş ülkelerde başta ekonomik olmak üzere çeşitli nedenlerle sıkılan Ar-Ge ve patent bütçelerini bir fırsat bilip akıllı bir yönetimle ve patent yatırımıyla üreteceğimiz teknolojik buluşları ticareştirerek başta en azından çapraz lisanslama yoluyla ödediğimiz royalty’ler azaltılmalı, yakın coğrafyamızda pazarımız genişletilmelidir. “Doğru” patent 20 senelik fırsat sağlar ve günümüz rekabet ve değer ekonomisinde markayla bütünleşik olmazsa olmaz unsurlardan biridir.

Üst yönetimden Ar-Ge departmanlarına kadar ele ele verip patent okuryazarlığımızı geliştirmeliyiz. Patenti ruhsatlandırma departmanlarımızdaki prosedürel, (hatta anlaşılmaz) veri olmaktan kurtarıp güçlü ve zeki personel ve danışman kadrosuyla firma yönetimi stratejisi içersine yükseltmeliyiz. Yurtiçinde bulamazsak, yurtdışından akıllı transferlerin tam zamanı (CPO, Chief Patent Officer). Sadece futbolda olacak değil ya!

Bunu birkaç firmamız yapmaya başladı ancak yeterli değil. Geçen sene Türkiye’den 630 başvuru Avrupa Patent Ofisinden belge alabilmek için başvuruda bulundu. Ar-Ge ve Patent teşvikleriyle gelen rüzgarı arkamıza alıp, alt yapımızı hızla tamamlayıp bu sayıyı 10bin’e taşımalıyız. Yeni patent kanununun mecliste kabul edilmesiyle Üniversitelerimizle birlikte yapılacak çalışmalardan ortaya çıkacak buluşların da fırsat olacağına inanıyorum.

Sonuç olarak Türkiye bir patent ülkesi değil ama fırsatları iyi değerlendirebilirsek, artık olmaması için hiçbir sebep yok. Yeter ki biz önceliklerimiz arasına patenti anlamayı, akıllı yatırım ve temaslarla buradan çıkacak değeri paraya çevirmeyi bilelim. Patentle kazananlardan olalım, kaybedip bahane üretenlerden değil…

1 www.epo.org/about-us/annual-reports-statistics/annual-report/2012/statistics-trends/granted-patents.html#

2 TPE İstatistikleri 2012 “Patent Verilerinin NACE Sınıflandırmasına Göre Sektörel Dağılımı” (www.tpe.gov.tr)

3  TPE İstatistikleri “Patent Tescillerinin Yıllara Göre Dağılımı” (www.tpe.gov.tr)


HİZMETLERİMİZ

Marka, Patent ve teknolojik gelişmeler hakkında güncel haberleri takip edin...

MarkArt

Marka Bulma
Sanatı...
Bilgi Al

Marka

En Değerli Mülkünüz Markanız...
Bilgi Al

Patent

Patentle daha çok kazanın!
Bilgi Al

Coğrafi İşaret

Şehriniz
Değeriniz Olsun!
Bilgi Al

Tasarım

Farkınız, tasarımınız!
Bilgi Al

Marka Değerleme

Ölçülmeyen değer,
büyüyemez!
Bilgi Al

Marka

En Değerli Mülkünüz Markanız...
Bilgi Al

Patent

Patentle daha çok kazanın!
Bilgi Al

Coğrafi İşaret

Şehriniz
Değeriniz Olsun!
Bilgi Al

Endüstriyel Tasarım

Farkınız, tasarımınız!
Bilgi Al

Marka Değerleme

Ölçülmeyen değer, büyüyemez!
Bilgi Al

MarkArt

Marka Bulma
Sanatı...
Bilgi Al