Öztürk Yazıcı

Uzman GörüşleriMarka ve Telif Haklarının Korunmasında Karşılaştığımız Eziyetler


Bilindiği üzere hukuk sistemimizde marka, patent / faydalı model, endüstriyel tasarımlar, coğrafi işaretler, entegre devre topografyaları gibi haklarla fikri ve sınai hakların mülkiyet ve diğer haklarının korunması hususunda muhtelif yasalar, kanun hükmünde kararnameler, yönetmelik, tüzük, genelge ve sair mevzuat hükümleri 1951’lerden bugüne değişik aralıklarla kabul edilmiş ve halen yürürlüktedir. Anılan mevzuatlardan öne çıkanlar, 1995 yılında yürürlüğe giren ve halen uygulanan meşhur 551 - 556. arası kararnamelerdir. Anılan kararnamelerde özetle marka patent ve faydalı modellere ilişkin tescil gibi düzenleyici prosedür ve kurallar ile bunlara haksız tecavüzlerin müeyyideleri düzenlenmektedir. Ancak bugünkü yazımızda kanundan tabir caiz ise “Sahaya” ineceğiz ve bilinen kuralların pek de bilinmeyen uygulamaları nedeniyle kuralların nasıl da hiçe sayıldığına, işlemediğine değineceğiz. Bir misalle anlatmak daha anlaşılır olur sanırım. Bursaspor markalı, patent ve faydalı model hakları tescilli ürünlerin argo dille “Çakma” ürünleri, genellikle maç saatlerinde stadyum etrafında tezgahlarda uzun süredir sergilenir ve taraftarların bir kısmı maalesef hem ucuz bulduğu hem de basit bir şekilde ulaştığı için bu ürünlerden alır. Diğer İstanbul kulüplerinde de bu örneğin yüzlerce mislisi her hafta stadyumlar etrafında görülebilir. Oysa Bursaspor Kulübü söz konusu ürünlerin orijinalleri için marka sahibi ve lisans hakkı sahibi olarak tasarım, tescil, geliştirme, mağaza kirası, işçilik, elektrik gibi sayısız ve ilk etapta akla gelmeyen maliyet kalemlerine katlandığı gibi ürün satışından ayrıca kâr elde etmeyi amaçlamaktadır. Bu nedenle de argo deyimle “Çakma” ürünler kulübün ekonomik varlığı için büyük tehditlerden biridir. Bunun yanı sıra çakma ürünlerin kalitesizliği vs. gibi unsurlar da kulüp açısından imaj kaybıdır. Bu tecavüzlerin önlenebilmesi için benim de görevde olduğum dönemlerde yüzlerce şikayet, başvuru, dava, baskın işlemleri yapılmış ve dönemsel olarak halen yapıla gelmektedir. Kurulan ihbar hatları ile taraftarlardan çakma ürünleri üreten ve pazarlayanları ihbar etmesi istenir. Ancak gerek mevzuattaki hafiflikler gerekse prosedür hazretleri burada da sonuçta tecavüz edileni değil tecavüzcüyü koruma altına alan bir sistem sunmaktadır. Savcılık makamına müracaat dilekçesi, vererek işe başlayacaksınız, müracaatınızda çakma ürün üreten ve satanın tam unvan, ad, adres ve diğer bilgilerini ekleyeceksiniz, mahkemeden karar çıkaracaksınız, bu kararı Emniyet Müdürlüğünün ilgili birimine götüreceksiniz, Emniyet Müdürlüğü ilgili birimi müsait ise randevulaşacaksınız, kelle koltukta baskın yapacaksınız, siz baskınları yaparken çakma ürün tezgahtarları çil yavrusu gibi ortalıktan kaybolacak, bu kadar uzun uğraş sonrası birkaç tezgahtarın ürünlerini toplayabilirseniz ve birkaç yeriniz morarmamış ise ne âlâ. Sonrasında ürün yakalatan kişi hakkında ceza davası duruşmalarını takip edeceksiniz. İlgili kararnamede ceza hafif olarak öngörüldüğü için tecavüzcü gayet rahat, o kadar rahat ki sanıkların % 90’ı avukat tutmaya bile gerek görmüyor. Nasılsa bugüne kadar bu suçtan mahkum olup da cezaevinde yatan yok rahatlığı. Bu durum da ürünlerine tecavüz edileni haklı bir sitem ve isyana sürüklüyor, Bursaspor örneğinde olduğu gibi. Gerçi, mevzuat tazminat imkanları da vermiş, ancak çakma ürün tezgahtarlarının veya merdiven altı üreticilerinin maddi varlıklarının genellikle düşük olduğu bilindiğinde tazminat davasının da pratikte bir anlamı kalmıyor ve sistem bu çıkmazda iki ileri bir geri devam ediyor. Yine de baskınlar vs. sık sık yapılarak, maç günleri belediye zabıtasından (Zabıta markaya tecavüze vs karışamıyor sadece tezgah açılmasını önleyebiliyor.) yardım ve destek istenerek çakma ürünlerle mücadelede zaman zaman başarılı sonuçlar alınabilmiş ise de bu konuda özellikle yasa ve uygulamada çokça alınacak yollar var. Yeni düzenlemelerde kısaca üretenleri, ürün tecavüzcülerinden koruyacak önlemleri gerek yasal düzenlemeler gerekse sahada çekilen eziyetleri azaltacak önlemler almak da meclis ve hükümet ile tüm tarafların borcudur. Ekonomik ve sosyal kalkınma ancak üretenleri korumak ve üretimi teşvikle mümkündür.

Size Nasıl Yardımcı Olabiliriz?

Marka, Patent ve Tasarım Tescili başta olmak üzere, Sınai Mülkiyet Haklarına ilişkin tüm işlemlerinizde Destek Hep Yanınızda…

HİZMETLERİMİZ

Marka, Patent ve teknolojik gelişmeler hakkında güncel haberleri takip edin...

MarkArt

Marka Bulma
Sanatı...
Bilgi Al

Marka

En Değerli Mülkünüz Markanız...
Bilgi Al

Patent

Patentle daha çok kazanın!
Bilgi Al

Coğrafi İşaret

Şehriniz
Değeriniz Olsun!
Bilgi Al

Tasarım

Farkınız, tasarımınız!
Bilgi Al

Marka Değerleme

Ölçülmeyen değer,
büyüyemez!
Bilgi Al

Marka

En Değerli Mülkünüz Markanız...
Bilgi Al

Patent

Patentle daha çok kazanın!
Bilgi Al

Coğrafi İşaret

Şehriniz
Değeriniz Olsun!
Bilgi Al

Endüstriyel Tasarım

Farkınız, tasarımınız!
Bilgi Al

Marka Değerleme

Ölçülmeyen değer, büyüyemez!
Bilgi Al

MarkArt

Marka Bulma
Sanatı...
Bilgi Al