Hakan Özcan

Uzman GörüşleriBuluşçuları ne zaman ve nasıl desteklemeyi düşünüyoruz?


19.02.2014 tarihinde patentli bir ürün üreten veya patentli bir ürünü lisans alarak üretenlerin %50 kurumlar vergisinden muaf olması için bir düzenleme yapıldı. Patent ile ilgilenen tüm kurum ve kişileri heyecanlandıran bu düzenleme ile ilgili nasıl bir etki oluşturacağı önümüzdeki günlerde görülecektir. Fakat düzenleme gerçekten heyecan vericidir. Bu zamana kadar ortaya konulan destekler içerisinde en kapsamlı destek olduğu söylenebilir.

Almanya buluşun arkasında her zaman bir beyin olduğunu ve bununda buluşçu olduğunu 1957 yılında anlamış ve düzenlemelerini ona göre koymuştur. Buluşu gerçekleştiren kişilere belli bir bedel ödenmektedir.Kişi vefat etse bile buluş işletme tarafından kullanılıyorsa buluşun kullanılmasından sağlanan fayda bir mülk gibi mirasçılara kalmaktadır. Ar-ge personeli olarak istihdam edilen personel neden bulayım ki sorusunu kendisine sormamaktadır. Bulmuş olduğu kendisine ve kendisinden sonra gelecek mirasçılarına fayda sağlayacaktır. Bu sebeplede bulmak için can atmakta ve bulmaktadır. Almanya’nın Ar-ge, patent ve sanayideki başarı ve cari fazlasının  arkasında bu gerçek vardır.

Ülkemizde de özellikle son zamanlarda üniversitelerinde faaliyetleri ile ciddi inovasyon ve patent tutundurma çalışması yapılmaktadır. Yaklaşık 10 yıl önce Türk Patent Enstitüsüne yapılan başvuru sayıları 4000-5000 civarında iken bu tutundurma çalışmaları sonucu artan bilinçle neredeyse %100 artan bir patent sayısına ulaşılmıştır.

Gerek inovasyonun gerekse patentin ortak yönü Ar-gedir. Ar-ge kültürü olmayan işletmelerin inovasyon gerçekleştirmesi ve patent üretmesi zor olmaktadır. Bu sebeple öncelikle Ar-ge nasıl yapılır ve Ar-ge neden yapılır sorusuna Ar-ge yapanlar tarafından net bir cevap bulunmalı ve bu standartlaştırılmalıdır. Ar-ge belli metodolijler uygulanarak daha verimli kılınabilir. Bu yönde pek çok yapı mevcuttur.

Özellikle buluş yapan kişiler ciddi bir şekilde desteklenmez ise Ar-ge personeli neden bulayım ki sorusuna net bir cevap bulamıyorsa Ar-ge departmanları verimli olmayacaktır.

Ülkemizde bu durum sürekli ihmal edilmektedir. 551 sayılı KHK’de işçi buluşları kısmında bazı haklar verilmiştir. Fakat buluşçunun bu haklarının hesaplanması için gerekli yöntem hala tanımlı değildir. Oysa cari fazla veren ülkelerden biri olan Almanya’da buluşçuların haklarını korumak için 1957 yılında kanun çıkarılmış ve o günden bugüne uygulanmaktadır. Ar-ge personeli olarak istihdam edilen personel neden bulayım ki sorusunu kendisine sürekli sormakta kendisine yansıyan ciddi  bir fayda olmadığından tam verimli olamamaktadır. Bulmuş olduğu bırakın mirasçılarına fayda sağlamayı kendisine dahi fayda sağlamamaktadır. Bu sebeplede bulmak için kimse can atmamakta ve bulmamaktadır. Türkiyenin cari açığının arkasında doğal kaynaklarının az olması ve ar-genin verimli kılınması için desteklenmesi gerekenlerden birininde buluşçular olduğunu kavrayamaması vardır.

Diğer yandan verimli Ar-ge yapılması için Ar-genin nasıl yapılması gerektiği bir standart ve metedoloji olarak tanımlanmamıştır. Herkesin kendi bilincine ve işletmesinin tercihine bırakılmıştır. Her Ar-ge yapanın kendine has bir yoğurt yiyişi vardır. Ar-ge merkezlerinde mühendislik problem çözme yöntemleri uygulanması veya Ar-ge desteklerinde patent ön araştırması yapılması zorunlu kılınmamıştır. Ar-ge birimleri isterlerse patent ön araştırması yapmaktadırlar. Sonrasında ise tekrarlanan Ar-ge çalışması ortaya çıkmaktadır. 

Evet işletmeler ve Ar-ge desteklenmelidir. Fakat esas desteklenmesi gereken ve hakları teminat altına alınması gereken buluşçular ve buluşçuların haklarıdır. Kendilerinden buluş yapması beklenenler “nasıl buluş yaparım veya neden buluş yapayım ki” diye soruyorsa biryerlerde birşeyleri yanlış yapıyoruz demektir. 
İsterseniz mevcut Ar-ge merkezlerinin çalışanlarına isimlerinin açıklanmadığı bir anket yapın ve üç soru sorun;


  • Buluşçu olarak sizlerin buluşlardan elde edilen gelirden yeteri derecede desteklendiğinizi düşünüyor musunuz?
  • İşletmeniz size nasıl buluş yapmanız gerektiği hakkında bir eğitim verdi mi?

Böyle bir anketi bizlerle paylaşın bizde çıkan sonuçları sizlerle yorumlayalım.

Size Nasıl Yardımcı Olabiliriz?

Marka, Patent ve Tasarım Tescili başta olmak üzere, Sınai Mülkiyet Haklarına ilişkin tüm işlemlerinizde Destek Hep Yanınızda…

HİZMETLERİMİZ

Marka, Patent ve teknolojik gelişmeler hakkında güncel haberleri takip edin...

MarkArt

Marka Bulma
Sanatı...
Bilgi Al

Marka

En Değerli Mülkünüz Markanız...
Bilgi Al

Patent

Patentle daha çok kazanın!
Bilgi Al

Coğrafi İşaret

Şehriniz
Değeriniz Olsun!
Bilgi Al

Tasarım

Farkınız, tasarımınız!
Bilgi Al

Marka Değerleme

Ölçülmeyen değer,
büyüyemez!
Bilgi Al

Marka

En Değerli Mülkünüz Markanız...
Bilgi Al

Patent

Patentle daha çok kazanın!
Bilgi Al

Coğrafi İşaret

Şehriniz
Değeriniz Olsun!
Bilgi Al

Endüstriyel Tasarım

Farkınız, tasarımınız!
Bilgi Al

Marka Değerleme

Ölçülmeyen değer, büyüyemez!
Bilgi Al

MarkArt

Marka Bulma
Sanatı...
Bilgi Al